Rafael Moneo.

Unha paixón insaciable polo coñecemento.

Francisco González de Canales Ruiz

O Centro de documentación da Fundación Arquia conta cunha ampla colección audiovisual vinculada ao arquitecto Rafael Moneo. A videoteca posúe un número importante de charlas que o arquitecto ofreceu sobre a súa obra máis recente, principalmente a construída a partir do século XXI.

Tamén son salientables as conferencias ofrecidas sobre edificios de especial repercusión na súa carreira, e sobre todo, aqueles vinculados a Madrid, como Bankinter, Thyssen, Atocha ou O Prado, presentes na colección grazas aos fondos compartidos coa Fundación COAM do Colexio de Arquitectos de Madrid. Dentro dos documentos que abranguen retrospectivamente a obra completa do arquitecto, cómpre destacar as entrevistas realizadas por Luis Fernández-Galiano en 2013, onde se repasan os principais fitos da súa carreira arquitectónica, ou a conversa con Antonio San José na Fundación March en 2011. Tamén é relevante a conferencia que Moneo presentou na Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña co gallo da inauguración en 2013 da exposición Rafael Moneo: Unha reflexión teórica dende a profesión. Materiais de arquivo (1961-2013), que ofrece un amplo panorama sobre a súa obra, con especial fincapé na importancia do debuxo nela.

Á marxe destas charlas ou conversas ofrecidas polo arquitecto, e da súa participación en presentacións e mesas redondas, existen documentos audiovisuais en que as obras de Moneo son analizadas criticamente por terceiros. Entre eles atópase o episodio dedicado por Luis Fernández-Galiano ao Museo Nacional de Arte Romana de Mérida no seu ciclo A arquitectura en España. Da transición á incerteza, de 2017. Así mesmo, unha das contribucións máis importantes a este respecto é o libro Consideraciones sobre la obra de Rafael Moneo (2019), que inclúe notas críticas sobre diferentes períodos da obra de Moneo realizadas por Stan Allen, Antón Capitel, Francesco Dal Co, Carmén Diez, María Teresa Muñoz, Josep Quetglas, Nicholas Ray, Luis Rojo e Gabriel Ruiz Cabrero, e que tiveron lugar con motivo das charlas ofrecidas sobre o arquitecto por estes autores no Museo Thyssen-Bornemisza en 2017. O documental Rafael Moneo: Coraje y convicción, emitido por Televisión Española no ano 2003 dentro do programa El elogio de la luz, pecharía este conxunto de documentos sobre o autor.

A colección do Centro de documentación da Fundación Arquia tampouco deixa de lado a faceta como crítico e docente que Moneo desenvolveu ao longo da súa carreira. Dúas contribucións relevantes a este respecto son as charlas que o arquitecto ofreceu sobre a tipoloxía en Alvar Aalto ou a arquitectura americana dos anos oitenta, en 1981 e 1988 respectivamente. Ambas as conferencias tiveron lugar na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona e están presentes no Centro de documentación grazas á colaboración da Universidade Politécnica de Cataluña. Tamén se pode incluír neste apartado a entrevista en que o arquitecto explica a obra do mestre danés Jørn Utzon, co que Moneo colaborou a principios dos anos 60. Finalmente, dentro desta faceta crítica, o Centro conta cos prólogos que o arquitecto escribiu sobre teses publicadas pola Fundación Arquia, como Tránsitos de la forma, de Enrique de Teresa, onde se analiza a obra de arquitectos especialmente estudados por Moneo (como Siza ou Stirling), ou Lección de Ruinas, de Alberto Ustarroz, onde se desenvolve o interese de Moneo pola presenza da arquitectura antiga dentro da modernidade.